loading
07 Kwi

WIELKA POWIEŚĆ AMERYKAŃSKA POD POSTACIĄ PIOSENKI

Czy z najnowszej pieśni Dylana cokolwiek wynika? Z pewnością jedno: stary szaman nie osiadł na laurach i wciąż coś mu nie pozwala spać.

26 marca, pośród coraz gorszych doniesień ze świata i sąsiedniej ulicy o wykładniczym wzroście chorych na CoViD-19, wycofany zazwyczaj Bob Dylan ujawnił się i opublikował nagranie, które „zrobiliśmy jakiś czas temu” (jaki? Miesiąc? Dwa lata?). Dołączył do niego podziękowania dla fanów i życzenia, by pozostawali zdrowi i czujni. https://www.youtube.com/watch?v=3NbQkyvbw18

Jak na kogoś, kto miał już być może niczego nie napisać, strzał z 26 marca był nie lada zaskoczeniem. Blisko 17-minutowy utwór – kompozycyjnie prosty jak wprawka, ale aranżacyjnie zawiły, a tekstowo obezwładniający – to nie jest krotochwila.

Jeden z moich znajomych napisał nazajutrz na facebooku, że to najgorsza wiadomość dnia. I że Dylan, pisząc utwór poświęcony zamachowi na Johna F. Kennedy’ego, dowiódł, że od 1963 przespał, przećpał, przehulał i dopiero teraz się zorientował, że coś się wtedy wydarzyło.

Oczywiście brednia, bezpodstawna i świadcząca o złej woli. Ale każdy ma prawo być w jakiejś sprawie głupi.

Właściwie można tę „piosenkę” określić jako rodzaj powieści albo dramatu/słuchowiska, gdzie przeplatają się głosy trochę jak w Rozmowie w „Katedrze” Maria Vargasa Llosy albo jak w książkach Swietłany Aleksijewicz. Wszyscy troje są laureatami Nobla, więc porównanie na miejscu.

Nie przypuszczałem, bym się szybko wziął za przekład, ale kilka osób zaczęło mnie nagabywać, czy już zacząłem, czy już mam, czy rozkminiam.

Nie wytrzymałem.

Kradnąc pandemiczne godziny, które wbrew pozorom wcale nie upływają mi leniwie, najpierw zagłębiłem się w odkrywanie aluzji, mrugnięć i cytatów. A potem siadłem do roboty.

To arcyamerykański utwór, wypełniony już to echami rozmaitych teorii dotyczących samego zamachu, już to refleksjami na temat stanu Ameryki, już to wreszcie elementami popkultury, tworzącymi świat, w którym rozgrywa się ten wielogłosowy dramat.

Czasem głos zabiera narrator, czasem domyślni zabójcy i ich mocodawcy, czasem sam JFK, czasem Dylan osobiście, czasem duchy, na przykład Duch z Hamleta, którego kwestia ze sceny piątej aktu I dała tytuł całemu utworowi.

Mamy w Polsce utwór podobnej rangi, choć może nieco mniej rzewny, odnoszący się do stanu ducha Polaków w kontekście Smoleńska. To dramat/słuchowisko/palimpsest Zenona Fajfera Odlot. Odlot poznałem kilka miesięcy temu. To piorunująca lektura.

Dylan też mnie spiorunował. Ale może tylko mnie. Niemniej – niech tu zostanie. Z komentarzami.

ÓW OHYDNY MORD

1.

Zdarzyło się to w Dallas, listopad 63
dzień mroczny, dzień hańby na wieki okrył wstyd

Aluzja do ataku na Pearl Harbor, o którym mówiono „dzień hańby”.

prezydent Kennedy wysokiej fali dał się nieść
dobry dzień, by żyć, dobry dzień na śmierć

Podobno takie słowa wypowiedział wódz Lakotów Niski Pies przed bitwą pod Little Big Horn.

jak baranka ofiarnego prowadzono go na rzeź
mówi: „Chwila, wiecie, kim jestem, wiecie czy nie?”

Dylan cytuje tu (w oryg. „Wait a minute boys”) samego siebie z piosenki Hurricane.
„Kim jesteś, bardzo dobrze wiedzą wszyscy tu!”
i gdy wciąż był w aucie, głowę przestrzelili mu
tak po prostu w biały dzień zabili go jak psa
czas zawsze ma znaczenie, wybrali świetnie czas

Podobno wcześniej udaremniono dwa inne zamachy na prezydenta, w Dallas pierwszy raz zgranie czasowe było idealne, by zamach się powiódł.

masz niespłacone długi, termin nadszedł już
zgładzi cię nasza nienawiść, przykryje wzgardy kurz
w twarz rzucimy ci stekiem kłamstw, drwin i kpin
nie myśl sobie, zastąpić cię mamy kim

Aluzja do przekonania niektórych, że w spisku brał udział Lyndon B. Johnson.
kiedy z głowy króla płynęła struga krwi

Aluzja do Króla, ojca Hamleta, oraz do słów Jacqueline Kennedy – w wywiadzie udzielonym po zamachu mówiła, że dla JFK Biały Dom był jak zamek Camelot – czyli sam prezydent był niczym król Artur.

widownię miał ogromną, a nikt nie zobaczył nic
to stało się raptownie, nagle tak, szybko tak
na oczach tłumu, dosłownie w blasku dnia
wyśmienita sztuczka, idealny plan
egzekucja na medal, dech zaparło nam

Dwuznaczność słowa ‘egzekucja’ – wykonanie wyroku i wykonanie jako takie.
Wilku, o Wilku, wyj w imieniu wilczych hord

Wolfman było przezwiskiem znanego prezentera radiowego o niskim, chrapliwym głosie. Dalej w utworze Wolfman Jack stanie się adresatem słów.

entliczek-pentliczek, oto ów ohydny mord

Słowa wypowiedziane przez Ducha w Hamlecie (akt I, sc. 5).

2.
Ach śpij, kochanie, główkę już skłoń
przybywają Beatlesi, będą trzymać twoją dłoń

Niedługo po zamachu zaczęła rosnąć popularność Beatlesów w Stanach dzięki singlowi I Want to Hold Your Hand.

dosiądź poręczy, spuść się na sam dół

„Banister” (poręcz) to także nazwisko człowieka, którego posądzano o współudział w spisku.
weź prom przez rzekę Mersey, znajdź słaby punkt

Ferry ‘cross the Mersey to słynna piosenka zespołu Gerry & the Pacemakers o Liverpoolu – ale i aluzja do innego agenta FBI podejrzanego o współudział o nazwisku Ferrie (który „przekroczył miłosierdzie”, ‘crossed the mercy’).

oto trzech meneli, minęli już was

W pobliżu miejsca zamachu widziano w tym czasie trzech facetów w łachmanach, nigdy nie wyświetlono ich tożsamości ani potencjalnej roli w wydarzeniach.

flagi opuszczone, układankę złożyć czas
Era Wodnika, na Woodstock zbieram się

Festiwal muzyczny Woodstock (sierpień 1969) był apogeum idealizmu hipisowskiego.

a potem do Altamont, pod sceną stanę gdzieś

Festiwal Altamont pod San Francisco (grudzień 1969) miał być „zachodnią odpowiedzią” na Woodstock, ale podczas występu Rolling Stonesów pod samą sceną pełniący funkcję ochrony gang Hell’s Angels zabił 18-letniego Mereditha Huntera.

to będą piękne dni, przez okno patrz

W oryginale tytuł bluesa B.B. Kinga Let the Good Times Roll, tu aluzja do rosyjskiej piosenki To były piękne dni znanej u nas jako przebój Mary Hopkin Those Were the Days.

za Trawiastym Kopcem zabawa trwa

Wg niektórych teorii za Grassy Knoll w Dallas krył się inny zamachowiec.
cement już gotowy, murarz czeka na znak
Panie Prezydencie, Dallas kocha pana wszak

Słowa wypowiedziane przez żonę gubernatora Teksasu na krótko przed zamachem.
już jedną nogą w baku i do dechy gaz
byle do wiaduktu, tam odetchnąć się da

Do zamachu doszło, zanim kolumna dojechała do wielkiego wiaduktu, gdzie trzy szosy wjeżdżają pod tory kolejowe.

śpiewa czarny minstrel, tańczy biały klaun

Czarni minstrele to byli biali śpiewacy usmarowani na czarno, by udawać nieco prześmiewczo czarnych artystów rewiowych.

gdy zapada zmierzch, lepiej, by nie było tu was

‘Sundown towns’, „miasteczka zmierzchu” – tak nazywano miasta zamieszkałe wyłącznie przez białych, w których nie wolno było czarnym pokazywać się po zmroku.

przy czerwonych latarniach gliny szlifują bruk
na Ulicy Wiązów koszmar trwa, świadkiem Bóg

Zamach na JFK miał miejsce na Elm Street w Dallas; przy okazji aluzja do cyklu horrorów.
w Deep Ellum pilnuj kasy i do domu szybko gnaj

Deep Ellum – historyczne przedmieście Dallas, ojczyzna wielu znanych muzyków, ale też siedlisko przestępczości.

nie pytaj, co dla ciebie może zrobić kraj

Słynny slogan JFK.
pieniądze na stół, banknot łatwo pali się

Cash on the Barrelhead (Gotówka na beczce) to popularna w latach 50. piosenka o aresztowaniu białego włóczęgi w mieście na południu Stanów.

już park Dealey Plaza, teraz w lewo skręć

Dealey Plaza – parkowy obszar Dallas, w którym doszło do zamachu.
ja ruszam na rozstaje, jak najdalej od bram

Słowa ze słynnego bluesa Cross Road Blues Roberta Johnsona, którego narrator śpieszy się, by przed zmrokiem opuścić „białe” miasto.

wiara, nadzieja, miłość umarły właśnie tam
strzelaj, bo ucieka, mierz dobrze i strzel

Cytat z piosenki Shotgun Juniora Walkera.
niewidzialny też może stanowić dobry cel…

Aluzja do powieści Niewidzialny człowiek Ralpha Ellisona, opisującej czarnych jako „niewidzialnych”.

Bywaj, Bambusie! Bywaj, Wuju Sam!

Oryginał nawiązuje do tytułu filmu Bywaj, Charlie z 1964, ale że Charlie to amerykańskie slangowe określenie żołnierzy komunistycznych (zwłaszcza Viet-Congu), a w drugiej części wersu pojawia się Wuj Sam jako synonim armii USA, stąd ‘Bambus’.

Szczerze mówiąc, panno Scarlet, nic to nie obchodzi mnie

Ostatnie słowa Rhetta Butlera z filmu Przeminęło z wiatrem, choć tam Butler mówi ‘moja droga’ zamiast ‘panno Scarlet’.

a cóż jest prawda i dokąd poszła precz?

Ewangelia św. Jana 18:38, słowa Piłata.
Oswald i Ruby muszą wiedzieć, jasna rzecz

Lee Harvey Oswald – zaaresztowany pod zarzutem zabicia JFK, Jack Ruby – zabójca Oswalda, zmarły w więzieniu. Teorie spiskowe wskazują, że obaj mogli znać ukrytą prawdę o genezie zamachu.

stara sowa rzecze: „Milcz!”, zapamiętaj to

Aluzja do XIX-wiecznej rymowanki dziecięcej o sowie, która im mniej mówi, tym więcej wie.
interes to interes, oto ów ohydny mord

3.

Tommy, czy mnie słyszysz? To ja, Pani Kwas

Tommy i Acid Queen to postacie z rock opery grupy The Who Tommy z 1969. The Acid Queen i Tommy Can You Hear Me? są tytułami dwóch spośród songów tego dzieła. Żona jednego z agentów CIA sugerowała, że jej mąż zaopatrywał prezydenta w kwas. Wkrótce sama zginęła.

jadę czarnym lincolnem wśród wiwatujących mas

JFK podczas zamachu był wieziony lincolnem. Również  w kondukcie żałobnym jechały samochody tej marki.

siedzę z tyłu, przy mnie moja żona tuż
przede mną prosta droga poza życie, poza grób
przechylam się w lewo, na jej sukience krew

JFK po strzale przechylił się w lewo na kolana żony. To też aluzja do flirtów z amerykańską lewicą, jakie prowadził JFK w miesiącach poprzedzających zamach.

zaraz, to pułapka, złapaliście mnie
mówimy nie ma przebacz, bo przebacz nie ma tu
na tej samej ulicy mijaliśmy się dzień po dniu

Jedna z teorii spiskowych mówi, że za zamachem stały kręgi bliskie władzy.
okaleczyli mu ciało i zabrali gdzieś mózg

Po sekcji zwłok JFK jego mózg został wyjęty i przekazany Archiwum Państwowemu, skąd po paru latach został wykradziony i do dziś nie odnaleziony.

co jeszcze mogli zrobić? Podwoili ból
jego dusza przepadła na amen, choć
od pół wieku szukają jej wszędzie, gdzie bądź
wolność, o wolność, dla mnie wolność dziś

Początek znanej pieśni gospel Oh Freedom, kojarzonej z ruchem o prawa obywatelskie.
wielmożny panie, niestety tylko martwi wolni mogą być
całusy mi prześlij, do rynsztoka wrzuć broń

Send Me Some Lovin’ – przebój Little Richarda.
kłamstw mi już oszczędź i przyśpiesz krok

Walk On By – szlagier Dionne Warwick, kompozycja Burta Bacharacha.
hej, obudź się, Susie, jedźmy, by śnić

Wake Up Little Susie – przebój Everly Brothers.
hop za rzekę Trinity, nadziei dać żyć

Ostatnią noc przed zamachem JFK spędził w Fort Worth, oddzielonym od Dallas rzeką Trinity.
radio włącz, lecz gałek nie tykaj kilka chwil

Turn the Radio On – znana pieśń gospel.
szpital Parkland, zostało sześć mil

JFK zmarł w szpitalu Parkland w Dallas, zresztą podobnie jak Lee Harvey Oswald i jego zabójca Jack Ruby. Szpital jest tylko cztery mile od miejsca zamachu, ale być może „sześć mil” to z kolei hołd dla piosenki Hanka Williamsa Six More Miles (To the Graveyard).

mam schizy, panno Lizzy, ołów pieści mi skroń

Dizzy, Miss Lizzie – przebój Larry’ego Williamsa (zresztą też zamordowanego strzałem w głowę).
twój magiczny pocisk przeniknął w głąb

Wg niektórych badaczy ów jeden pocisk, który śmiertelnie ranił JFK i poważnie poranił gubernatora w kilku miejscach, nie mógł być jedyną kulą.

zostałem wrobiony jak Billy the Kid

Oswald po aresztowaniu twierdził, że został wykorzystany, mówił: „I’m just a patsy” (jestem wrobionym frajerem). U Dylana „I’m just a patsy like Patsy Cline” (Patsy Cline była gwiazdą country, zmarła kilka miesięcy przed zamachem).

z mojej ręki dotąd nie zginął nikt
krew w oku mam i w uchu mam krew

I’ve Got Blood in My Eyes for You – piosenka zespołu Mississippi Sheiks z lat trzydziestych, nagrana przez Dylana w 1993.

nowe granice odpływają już precz

„New frontier” (nowa granica) była elementem przemówienia inauguracyjnego JFK.
dzień wcześniej widziałem Zaprudera film

Fryzjer Abraham Zapruder przypadkowo nakręcił moment, gdy kula dosięgła JFK. Film określany bywa „najważniejszymi 26 sekundami w dziejach dokumentu amerykańskiego”.

nie zliczę, ile razy go widziałem do dziś
coś okropnego, wstrętnego, samo zło
najpodlejsza rzecz, na jakiej spoczął mój wzrok
zabili go raz i zabili go znów
ofiara z człowieka, rytualny grób
w dniu jego śmierci ktoś tak do mnie rzekł:
„Właśnie się rozpoczął Antychrysta wiek”
Air Force One kołuje, Johnson szykuje się
składa przysięgę, jest trzecia za dwadzieścia dwie

LBJ złożył ślubowanie prezydenckie o 14.38 na pokładzie Air Force One.
daj znak, gdy uznasz, że lepiej złożyć broń
wiadomo, co jest grane, ów ohydny mord

4.
Co tam, kotku? Co powiedzieć mam?

What’s New, Pussycat? – komedia Clive’a Donnera i przebój Burta Bacharacha z tego filmu (śpiewał Tom Jones). What’d I Say – jeden z największych hitów Raya Charlesa (1959).

Duszę tego kraju odebrano nam
zaczynamy z wolna zbliżać się do dna
trzydzieści sześć godzin od Sądnego Dnia
Pan Wilk wieloma językami umie wyć

DJ Wolfman Jack wysuwa się na czoło w opowieści, teraz JFK, narrator i może sam Dylan zaczynają wzywać go do puszczania kolejnych utworów z dedykacjami. Żałoba zyskuje ścieżkę dźwiękową, która ma służyć przemyśleniu historii ostatnich dekad USA.

gardła nie żałuje, nie ma co tu kryć
Panie Wilku, graj mi dzisiaj, chcę byś grał mi tak
zagraj mi, gdy wiezie mnie mój cadillac
graj mi, że „Tylko dobrych młodo spotyka śmierć”

Only the Good Die Young – piosenka Billy’ego Joela z 1977.
pokaż mi, gdzie Tom Dooley z katem spotkał się

Tom Dooley – ludowa pieśń appalachijska, której bohater Tom Dula został skazany na śmierć pod zarzutem zamordowania byłej narzeczonej.

graj Świętego Jakuba i Jakubowy Dwór

St. James Infirmary Blues – standard bluesowy nieustalonego autorstwa. Dwór króla Jakuba I był siedliskiem rozpusty.

zrób lepiej listę, bo nazwisk będzie w bród
graj też Ettę James, graj „Wolę stracić wzrok”

I’d Rather Go Blind – jedna z najsłynniejszych pieśni Etty James.
graj temu, co telepatycznie odbiera wszystko to
graj Johna Lee Hookera, graj „Podrap mnie tam”

Możliwa aluzja do najsłynniejszego utworu Johna Lee Hookera Boom Boom. Scratch My Back – blues Slima Harpo.

graj dla szefa strip-klubu imieniem Jack

Jack Ruby, zabójca Oswalda, był właścicielem klubu nocnego Carousel.
Guitar Slim umie złapać właściwy ton
graj dla mnie i dla Marilyn Monroe

5.
Graj „Proszę, nie zrozum mnie źle”

Don’t Let Me Be Misunderstood – standard z repertuaru Niny Simone i potem Animalsów.
graj dla Pierwszej Damy, ma dziś podły dzień

niech gra Don Henley, niech gra Glenn Frey
niech leci do końca, aż po sam kres

Take It to the Limit – piosenka zespołu Eagles, w którego składzie byli Don Henley i Glenn Frey.
graj dla Carla Wilsona, niech cię słyszy gdzieś tam
uważnie wzdłuż Gower Avenue patrząc w dal

„Look away down Gower Avenue” – fragment tekstu piosenki Desperados under the Eaves Warrena Zevona, w której drugi głos śpiewał Carl Wilson.

graj „Tragedię”, graj „Czekam na zmrok”

Twilight Time – piosenka zespołu the Platters.
na miejsce zbrodni weź mnie, do Tulsa weź mnie znów

Take Me Back to Tulsa – piosenka Boba Willsa. Zarazem aluzja do wielkiej masakry czarnych Amerykanów w Tulsa w 1921.

graj jeszcze i „Jeszcze jeden gryzie piach”

Another One Bites the Dust – utwór zespołu Queen. Przy tym możliwa aluzja do kolejnych mordów politycznych w Stanach w latach sześćdziesiątych.

graj „Szorstki krzyż”, „Ufamy Bogu” graj

The Old Rugged Cross – pieśń gospel. In God We Trust – motto Stanów Zjednoczonych. Zarazem tytuł płyty zespołu Dead Kennedys (Martwi Kennedy) In God We Trust, Inc..

samotnym szlakiem na różowym koniu pędź
stań tam i czekaj, aż mi na części pęknie łeb
graj „Tajemniczy pociąg” dla Pana Tajemnicy

Mystery Train – standard bluesowy Juniora Parkera, znany też z wykonania Elvisa Presleya. Znany szaman jazzu Sun Ra niekiedy przedstawiał się „Mr. Mystery”.

który jak wyrwane drzewo padłe nagle bez życia
graj dla pastora, graj dla wielebnego
graj jeszcze także dla psa bezdomnego
graj Oscara Petersona, graj Stana Getza
graj „Błękit nieba”, graj Dickey’ego Bettsa

Blue Sky – utwór zespołu Allman Brothers Band, napisał go i śpiewał gitarzysta Dickey Betts.
niech gra Art Pepper i Thelonious Monk
Charlie Parker, ten od pokłutych rąk
cały ten hel i „Cały ten zgiełk”

All That Jazz – song z musicalu Chicago.
graj dla Skrzydlaka, co w Alcatraz sczezł

Robert Stroud, ksywa Birdman, był mordercą osadzonym dożywotnio w Alcatraz. Zmarł dzień przed zamachem na JFK.

graj Bustera Keatona, graj Harolda Lloyda
graj Bugsy Siegela i Pretty Boy Floyda

Ben „Bugsy” Siegel – gangster, doprowadził do stworzenia w Las Vegas ośrodka hazardu. Charles „Pretty Boy” Floyd – bandyta okradający banki, bohater słynnej ballady Woody’ego Guthrie.

graj w numerki, graj bez pardonu
graj „Łez pełną rzekę” dla pierwszego z bogów

Cry Me a River – standard Arthura Hamiltona spopularyzowany przez Julie London.
graj „Numer dziewięć”, graj „Sześć” i graj x

Niektóry widzą w „numerze dziewięć” aluzję do eksperymentalnego utworu Revolution 9 Beatlesów, inni do IX Symfonii Beethovena. Może jednak chodzić o nawiązanie do powiedzenia „to be on cloud nine”, co odpowiada z grubsza naszemu „być w siódmym niebie”.

graj dla Lindsaya i dla Stevie Nicks

Lindsay Buckingham i Stevie Nicks, niegdyś para, weszli w 1975 w skład Fleetwood Mac i wywindowali ten zespół na szczyty popularności. Obydwoje towarzyszyli też Warrenowi Zevonowi na płycie, z której pochodzi piosenka wspomniana wyżej, gdzie udzielał się Carl Wilson.

niech gra Nat King Cole swego „Luzak boya”

Nature Boy – pierwszy duży przebój Nata „Kinga” Cole’a o „nature boys”, czyli pre-hipisach.
niech gra „W kaczym dole” dla Terry’ego Malloya

Down in the Boondocks – temat Joe Southa. Terry Malloy – bohater Na nabrzeżach Elii Kazana, grany przez Marlona Brando.

graj „Ich noce” i „Noc pełną grzechu”

Ich noce (It Happened One Night)– film Franka Capry z 1934. One Night of Sin – piosenka znana z wykonania Elvisa Presleya; także znacznie późniejsza płyta Joe Cockera.

do tuzina milionów niech dotrze choć echo
graj „Kupca weneckiego”, tych, co kupczą śmiercią

„Merchants of death” (handlarze śmierci) – tak po I wojnie światowej określano kompleks zbrojeniowy.

dla Lady Makbet graj „Stellę po zmierzchu”

Stella by Starlight – motyw muzyczny z horroru Nieproszeni goście z 1944.
bez obaw, Panie Prezydencie, pomoc nadejdzie
piekielny dług rośnie, bracia już w kolejce…

Aluzja do Roberta Kennedy’ego, który zginął pięć lat później w zamachu, i Edwarda Kennedy’ego, który najpierw wskutek skandalu pożegnał się z myślą o Białym Domu, a po latach zmarł na raka.

Zaraz, jacy bracia? Co mi gadasz o piekle?
„Czekamy, nadchodźcie”, żaden z nich nie ucieknie

„Przekleństwo Kennedych”.
wylądował na Love Field, raptem kwadrans trwał lot

Nazwa lotniska w Dallas, na którym JFK wylądował w dniu zamachu, o kwadrans lotu z Fort Worth.

więcej nie wystartował, na ziemię skazał go los
stał się wzorem dla wielu, latarnią gasnącą
ofiarą na ołtarzu wschodzącego słońca

Możliwa aluzja do azteckiej ofiary z ludzi na rzecz Tonatiuha, boga Słońca. Poszukiwacze głębszych podtekstów wskazują, że Lee Harvey Oswald pochodził z Nowego Orleanu, gdzie mieścił się burdel „Dom Wschodzącego Słońca”, znany z ludowej pieśni amerykańskiej House of the Rising Sun.

graj „Za mgłą” dla mnie i „Ten księżyc zły”

Misty – standard Errolla Garnera, wielki przebój Johnny’ego Mathisa. Old Devil Moon – piosenka z musicalu Finian’s Rainbow.

graj „Memphis w czerwcu” i „Dziś każdy chwyt”

Memphis in June – standard jazzowy Hoagy’ego Carmichaela. Anything Goes – piosenka Cole’a Portera.

graj „Samotność na szczycie” i „Samotność w walce”

Lonely at the Top – piosenka autorstwa Randy’ego Newmana, oferowana (daremnie) Frankowi Sinatrze. Lonely Are the Brave – antywestern z Kirkiem Douglasem, w Polsce znany jako Ostatni kowboj.

graj je dla Houdiniego, co się w grobie obraca

Zagadkowa aluzja do mistrza iluzji i ucieczek z doskonałych zamknięć. Może chodzić o sugestię, że cały zamach obfitował w „magiczne” sytuacje (rzekomy jeden pocisk, zniknięcie mózgu JFK) – albo o to, że Houdini obraca się w grobie, bo pierwszy raz nie może odwrócić złego losu.

graj Jelly Roll Mortona, zagraj „Lucille”

Lucille – hit rock’n’rollowy Little Richarda.
graj „Jestem jej sterem”, graj „O tobie sny”

Driving Wheel – standard bluesowy Roosevelta Sykesa. Deep in a Dream – standard jazzowy z repertuaru Cheta Bakera.

graj „Księżycową” w tonacji Fis-dur

Sonata fortepianowa nr 14 „Księżycowa” Beethovena jest w cis-moll. Zatem to możliwa aluzja do tego, że po zamachu wszystko jest inaczej, wręcz stoi na głowie.

graj „Klucz do gościńca”, by usłyszał go król

Key to the Highway – standard bluesowy Little Waltera, „króla harmonijki”.
graj „Bębny Dumbarton” i „Przez Georgię marsz”

Dumbarton Drums – jeden z najsłynniejszych marszów szkockich. Marching through Georgia – marsz wojskowy z czasów wojny secesyjnej.
graj mrok, a śmierć przyjdzie, gdy będzie jej czas
graj Buda Powella „Kochaj albo idź stąd”

Love Me or Leave Me to kompozycja Waltera Donaldsona, natomiast na jej akordach Bud Powell oparł swój temat Get It.
graj „Krwawy sztandar”, graj „Ów ohydny mord”

The Blood-Stained Banner – hymn gospelowy.

Pozostaw odpowiedź Zdzisław - cały czas z dylanem! Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Comments ( 9 )
  • PIOTR SAKWERDA

    Wykonałeś Pracę, a niech mnie…

    Ten utwór to jedna wielka aluzja, nieustanne mrugnięcia i zbiór cytatów…
    Jeszcze ktoś Nobliście plagiat zarzuci 🙂

    Odpowiedz
  • Marcin Kwiecień

    Chyba za to dali mu Nobla. Za ujęcie wielkiej powieści w kilka minut.
    Ta jest rzeczywiście wielka i gęsta jak najwytrawniejsze cormaki.
    Wy/Tłumaczenie jej wspaniałe.
    Dzięki.

    Odpowiedz
  • Fan Dylana

    Panie Filipie, dziękuję, że wrócił Pan do tego bloga i robi takie niesamowite rzeczy. Przy okazji pytanie, co z zapowiadaną drugą częścią Dusznego kraju? Będzie?

    Odpowiedz
    • Filip Łobodziński

      Ponieważ zespół z oczywistych powodów jest w stanie hibernacji, a jak będzie z tą zapowiadaną normalnością, też nie wiadomo – wróciłem tu bez wiary, że będę to robił regularnie. Na pewno bliżej jest do zapowiadanej również drugiej płyty dylan.pl, do której mamy przemyślane w połowie aranżacje, wymyślone głosy dodatkowe (one same o tym nie wiedzą, ale mniejsza o większość), czekamy tylko na zgodę ze Stanów (nie dostaliśmy na razie na jedną piosenkę, ale na pozostałe kilkanaście wciąż jest nadzieja, a tę jedną i tak grywamy na koncertach, czy też ściślej – grywaliśmy) i oczywiście na zwolnienie z rygorów epidemicznych, by zacząć się spotykać i dłubać. Na płytę mamy „zrobione” pięć piosenek, reszta jest w fazie idei, ale mocno ukształtowanych. Natomiast z książką musimy zaczekać, mój wydawca jest małym podmiotem, ma mocno ograniczone moce przerobowe, a na ten rok już wypełniony kalendarz premier (w tym dwie moje – przekłady poezji Salvadora Espriu, najważniejszego poety katalońskiego, i prozy Johna Lennona, nad którymi właśnie siedzę). Ale Dylana przybywa i myślę, że w przyszłym roku uderzymy na nowo do agencji Wylie, by nam dała zielone światło na drugą książkę z tekstami Dylana. Tych nowych wobec „Dusznego” mam już blisko 70, więc jest o czym gadać.

      Odpowiedz
  • Filip Łobodziński

    A Nick Cave też chwali Murder Most Foul: https://www.theredhandfiles.com/bob-dylans-new-song/.

    Odpowiedz
  • TOMEK

    Jestem pod ogromnym wrażeniem dla tłumacza, a także szerokiej wiedzy o cytatach, aluzjach etc. Perełka.

    Odpowiedz
  • Zdzisław - cały czas z dylanem!

    Dylan – jest czarodziejem słowa; „Nobel”, czy ma ktoś jeszcze wątpliwości; dzięki F za te słowa z komentarzem.

    Odpowiedz
  • Kuba

    WOW! Dziękuję!

    Odpowiedz
  • Robert Nocuń

    Cholera, podziw!!!!!

    Odpowiedz